શ્રી સોમનાથ મંદિરના “સ્વાભિમાન પર્વ” નિમિત્તે ₹75 નો સ્મારક સિક્કો ટૂંક જ સમયમાં જાહેર કરવામાં આવશે.
ભારત સરકારે શ્રી સોમનાથ મંદિર સાથે જોડાયેલી અતૂટ શ્રદ્ધાના 1,000 વર્ષ અને સ્વતંત્ર ભારતમાં પુનઃનિર્માણના 75 વર્ષની ઉજવણી રૂપે ₹75 નો સ્મારક સિક્કો જારી કરવાની જાહેરાત કરી છે. નાણાં મંત્રાલય દ્વારા 8 મે, 2026 ના રોજ આ અંગે ગેઝેટ નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવ્યું છે.
સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વ:
આ રાષ્ટ્રીય ઉત્સવ 8 જાન્યુઆરી થી 11 જાન્યુઆરી 2026 દરમિયાન ઉજવાયો હતો. આ પર્વ બે ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નોની યાદમાં છે:
- ઈ.સ. 1026 માં સોમનાથ મંદિર પર પહેલા આક્રમણના 1,000 વર્ષ પૂર્ણ.
- 1951 માં સ્વતંત્ર ભારતમાં પુનઃનિર્માણ બાદ મંદિર ફરી ખુલ્યાના 75 વર્ષ પૂર્ણ.
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વ વિનાશની યાદ નથી, પણ સ્થિતિસ્થાપકતા, શ્રદ્ધા અને સભ્યતાગત આત્મ-સન્માનને શ્રદ્ધાંજલિ છે. સોમનાથ પર વારંવાર આક્રમણો થયા, પરંતુ દર વખતે ભક્તોના સામૂહિક સંકલ્પથી પુનઃનિર્માણ થયું. આ અતૂટ ચક્રએ સોમનાથને ભારતની સભ્યતાગત સાતત્યનું શક્તિશાળી પ્રતીક બનાવ્યું છે.”
સ્મારક સિક્કાની વિશેષતાઓ:
- મૂલ્ય: ₹75
- ધાતુ: શુદ્ધ ચાંદી 99.9%
- વજન: 40 ગ્રામ
- વ્યાસ: 44 મિમી
- કિનારી: 200 દાંતા
સિક્કાની ડિઝાઇન:
અગ્રભાગ: સિક્કાની વચ્ચે અશોક સ્તંભનું સિંહ શીર્ષ, નીચે “सत्यमेव जयते” અંકિત. ડાબી પરિઘ પર “भारत” અને જમણી પરિઘ પર “INDIA” શબ્દ. સિંહ શીર્ષની નીચે ₹ ચિહ્ન અને “75” અંક.
પશ્ચભાગ: સોમનાથ મંદિરની પ્રતિકૃતિ અને “સોમનાથ સ્વાભિમાન પર્વ” નો ઉલ્લેખ.
મહત્વ: સોમનાથ મંદિર બાર જ્યોતિર્લિંગમાં પ્રથમ છે અને ભારતની આધ્યાત્મિક ભૂગોળનો પાયો માનવામાં આવે છે. પ્રભાસ પાટણ, વેરાવળ પાસે સ્થિત આ મંદિર માત્ર પૂજા સ્થળ નથી, પણ ભારતની સભ્યતાગત સાતત્યનું જીવંત પ્રતીક છે. દેવી અહિલ્યાબાઈ હોલકર જેવા અનેક ભક્તોએ પુનઃનિર્માણમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.
નોંધ: આવા સ્મારક સિક્કા કાયદેસર ચલણ છે પરંતુ સામાન્ય વ્યવહાર માટે નથી.