આ દિવસે માતા કાત્યાયનીની પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે, જે દુર્ગા માતાનું છઠ્ઠું સ્વરૂપ છે.
સ્વરૂપ: માતા કાત્યાયનીને યોદ્ધા દેવી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમનું સ્વરૂપ અત્યંત ભવ્ય અને શક્તિશાળી છે. તેઓ સિંહ પર સવાર હોય છે અને તેમને ચાર હાથ હોય છે, જેમાં એક હાથમાં તલવાર અને બીજા હાથમાં કમળનું ફૂલ હોય છે, જ્યારે અન્ય બે હાથ અભય મુદ્રા અને વરદ મુદ્રામાં હોય છે.
શાસ્ત્રો અનુસાર, માતા કાત્યાયનીનો જન્મ મહિષાસુર નામના અસુરનો વધ કરવા માટે થયો હતો. બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવ – આ ત્રણેય દેવોની સંયુક્ત શક્તિઓથી તેમનું પ્રાગટ્ય થયું હતું. તેમનો જન્મ મહર્ષિ કાત્યાયનના આશ્રમમાં થયો હોવાથી તેઓ કાત્યાયની કહેવાયા.
તેમની પૂજા અનિષ્ટ શક્તિઓ પર સકારાત્મકતાના વિજયનું પ્રતીક છે. આ દિવસે ભક્તો આંતરિક અને બાહ્ય દુષ્ટતાઓ સામે લડવાની શક્તિ મેળવવા માટે તેમની આરાધના કરે છે.
માતા કાત્યાયની બૃહસ્પતિ ગ્રહનું સંચાલન કરે છે અને તેમની પૂજાથી ભક્તોનું આજ્ઞા ચક્ર (ત્રીજું નેત્ર) જાગૃત થાય છે, જેનાથી તેમને આત્મ-જાગૃતિ અને અંતર્જ્ઞાન મળે છે.
ફળશ્રુતિ: માતા કાત્યાયનીની પૂજા કરવાથી ભક્તોને ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે. જે યુવતીઓના લગ્નમાં વિલંબ થતો હોય, તેઓ મનગમતો વર મેળવવા માટે આ દિવસે વિશેષ પૂજા કરે છે.
પૂજા વિધિમાં ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
રંગ: છઠ્ઠા નોરતાનો શુભ રંગ સામાન્ય રીતે લાલ માનવામાં આવે છે, જે શક્તિ અને પરાક્રમનું પ્રતીક છે.
ભોગ: માતા કાત્યાયનીને પ્રસાદમાં મધ અર્પણ કરવું અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે.
મંત્ર: પૂજા દરમિયાન આ મંત્રનો જાપ કરવામાં આવે છે:
ચંદ્રહાસોજ્જવલકરા શાર્દૂલવરવાહના।
કાત્યાયની શુભં દદ્યાદેવી દાનવઘાતિની॥
આમ, છઠ્ઠું નોરતું શક્તિ, પરાક્રમ, સંકલ્પોની પૂર્તિ અને દુષ્ટોના વિનાશનું પર્વ છે.
ભાગવતાચાર્ય
શાસ્ત્રીજી શ્રી કૃષ્ણચંદ્ર ડી.દવે
મહાવીર નગર સોસાયટી
સામાકાંઠે ગજાનન મોરબી -૨
મો.80009 11444