જન સ્વાસ્થ્ય અભિયાન ભારત (JSAI) – ગુજરાત એકમ : વ્યવસાયિક અને પર્યાવરણીય આરોગ્ય અંગે રાષ્ટ્રીય અભિયાનનો ત્રીજો દિવસ

Jan Swasthya Abhiyan India દ્વારા World Health Day નિમિત્તે 1 થી 7 એપ્રિલ 2026 દરમિયાન વ્યવસાયિક અને પર્યાવરણીય આરોગ્ય મુદ્દાઓ પર સાત દિવસીય રાષ્ટ્રીય અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ અભિયાનનો હેતુ મજૂરોના આરોગ્ય અધિકારો અંગે જાગૃતિ વધારવી અને નીતિ સ્તરે અસરકારક પગલાં લેવાની માંગ ઉઠાવવાનો છે।

આ જ અનુસંધાને આજે ગુજરાતના Morbi ખાતે એક મહત્વપૂર્ણ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો, જેમાં વ્યવસાયિક અને પર્યાવરણીય આરોગ્ય સંબંધિત મુદ્દાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી હતી। કાર્યક્રમ દરમિયાન સ્પષ્ટ થયું કે કાર્યસ્થળ પર મજૂરો વિવિધ આરોગ્ય સમસ્યાઓ ઉપરાંત અકસ્માતોના પણ ભોગ બની રહ્યા છે, જ્યારે તેમની સુરક્ષા અને આરોગ્ય માટે અસરકારક દેખરેખ વ્યવસ્થાનો અભાવ છે।

વરિષ્ઠ સામાજિક કાર્યકર ચિરાગે જણાવ્યું કે Central Pollution Control Board (કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ – CPCB) દ્વારા પ્રકાશિત “ખતરનાક અને અન્ય કચરાના ઉત્પાદન અને વ્યવસ્થાપન અંગેની રાષ્ટ્રીય યાદી (2022-23)” અનુસાર દેશભરમાં 83,682 એકમો ખતરનાક કચરો ઉત્પન્ન કરે છે, જેમાંથી 23,057 એકમો ગુજરાતમાં સ્થિત છે। આ રીતે ગુજરાત આ યાદીમાં પ્રથમ સ્થાને છે, જે પર્યાવરણીય અને આરોગ્ય સંબંધિત જોખમોની ગંભીરતા દર્શાવે છે।

અભિયાનના સાથી હરીશભાઈએ જણાવ્યું કે Directorate General of Mines Safety (ખાણ સુરક્ષા મહાનિર્દેશાલય – DGMS), DGFASLI (કારખાના સલાહ સેવા અને શ્રમ સંસ્થાઓ મહાનિર્દેશાલય – DGFASLI) તથા National Human Rights Commission (રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ – NHRC)ના આંકડા મુજબ ગુજરાતમાં 26,584 મજૂરો સીલીકોસીસથી પીડિત છે, જે એક ગંભીર વ્યવસાયિક રોગ છે અને મજૂરોના જીવન માટે અત્યંત જોખમી છે।

આ કાર્યક્રમને સફળ બનાવવા માટે મોરબીના અનેક સીલીકોસીસ પીડિતો, સ્થાનિક તેમજ પરપ્રાંતિય મજૂરો અને જાગૃત નાગરિકોનું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન રહ્યું હતું.